Trong môi trường kinh doanh nhiều biến động, phản tư thường được xem là kỹ năng nền tảng của nhà lãnh đạo. Trên thực tế, phần lớn tổ chức sử dụng công cụ này theo cách chưa đầy đủ, chỉ nhìn lại những gì xảy ra, thay vì khai thác nó như đòn bẩy cho tương lai.
Bài giúp bạn hiểu rõ vì sao phản tư vừa tổng kết vừa là cách tạo ý tưởng mới; đâu là sai lầm phổ biến khiến lãnh đạo vô tình kìm hãm đổi mới; và làm thế nào để biến phản tư thành thực hành nhẹ, mở và có thể lan tỏa trong cả đội ngũ. Nếu bạn đang tìm cách cải thiện năng lực thích ứng và ra quyết định trong bối cảnh bất ổn, đây là kỹ năng đáng để nhìn lại theo đúng nghĩa của nó.
Hầu hết nhà lãnh đạo nhìn lại quá khứ chứ không hướng tới tương lai.
Một trong những phát hiện thú vị nhất từ nghiên cứu của tôi cho cuốn sách sắp xuất bản về câu hỏi sức mạnh chưa được khai thác và đánh giá đúng mức của phản tư. Giáo sư Tâm lý học Tổ chức tại Đại học Nebraska, Roni Reiter-Palmon thẳng thắn nói với tôi điều đó.
“Nếu cộng đồng không suy ngẫm, họ sẽ không học được nhiều,” ông chia sẻ.
Từ kinh nghiệm nghiên cứu và tư vấn hàng chục năm cho nhà lãnh đạo và tổ chức, Tiến sĩ Reiter-Palmon khẳng định các nhà lãnh đạo đều biết điều này đúng. Tuy nhiên, bà nhận thấy ít nhà lãnh đạo áp dụng kiến thức đó. Bà phát hiện điều thậm chí đáng ngạc nhiên hơn và cũng tai hại không kém ở những cá nhân làm vậy: Họ hầu như chỉ suy ngẫm về quá khứ, chứ không hướng tới tương lai. Khi làm vậy, họ bỏ lỡ giá trị lớn hơn của phản tư.
Bí quyết hai chiều về sức mạnh của phản tư
“Xu hướng của chúng ta chỉ nghĩ về phản tư như nhìn lại quá khứ, nhưng nó cũng là nhìn về tương lai,” Tiến sĩ Reiter-Palmon nói.
Theo Tiến sĩ Reiter-Palmon, phản tư không đơn thuần là tóm tắt. Phản tư là phần quan trọng trong tạo ý tưởng mới và cách thức hoạt động mới. Nhà lãnh đạo muốn và cần những điều mới mẻ, đặc biệt, trong thời kỳ bất ổn. Tuy nhiên, quá thường xuyên, nhà lãnh đạo coi đổi mới và ý tưởng đột phá như thể chúng xuất hiện một cách kỳ diệu. Nhưng lịch sử lâu dài của đổi mới của loài người chứng minh điều ngược lại.
Thông thường, ý tưởng được xây dựng, kết nối, và định hình lẫn nhau theo thời gian. Đúng là nhìn lại quá khứ có tiềm năng giúp bạn khai phá viên ngọc quý tiềm ẩn. Tuy nhiên, nếu nhà lãnh đạo không nhìn về phía trước để xem họ có thể thay đổi hoặc tái định hình mọi thứ thế nào, nhiều khả năng họ chỉ điều chỉnh nhỏ hoặc củng cố hơn là đổi mới thực sự.
Tiến sĩ Reiter-Palmon nói ngắn gọn hơn: “Phản tư vừa là tóm tắt, vừa là chuẩn bị.”
Làm thế nào để phản tư đúng cách
Trong thời điểm bất ổn như hiện nay, cải tiến và thích ứng là yếu tố không ngừng dẫn đến thành công. Tuy nhiên, chúng ta thường coi chúng như (cái gì đấy) ngẫu nhiên, tương tự phản tư. Ngay cả khi tổ chức tạm dừng để suy ngẫm, họ khiến phản tư trở nên khó khăn không cần thiết bằng cách coi phản tư là quy trình cứng nhắc.
Thực tế, phản tư đơn giản là cuộc trò chuyện mang tính khám phá. Nó mang hiệu quả cao nhất khi được thực hiện nhẹ nhàng. Đó cũng là lời khuyên dành cho các vận động viên mới khi họ học cách sử dụng công cụ tiềm năng mạnh như vợt hoặc gậy. Huấn luyện viên khuyên vận động viên nếu họ nắm công cụ quá chặt, họ sẽ thực sự làm suy yếu sức mạnh của nó. Tương tự, khi một số cấu trúc và mục đích có thể hỗ trợ phản tư, quên nó là công cụ hỗ trợ hướng tới mục tiêu lớn hơn của khám phá, và trò chuyện sẽ hạn chế hiệu quả. Nó có thể khiến họ không muốn thực hiện chút nào. Yếu tố hạn chế khác thường bị bỏ qua, là không mời gọi, và trao quyền cho ai khác cùng làm.
Tận dụng phản tư hai chiều để trở thành “yếu tố X”
Phản tư về phía trước và phía sau không phải hành động hai chiều duy nhất, thậm chí, không phải hành động mạnh nhất. Yếu tố X thực sự ở trao cơ hội và sức mạnh của phản tư cho các thành viên trong nhóm. Nghĩ đến điều đó thôi cũng khiến một số nhà lãnh đạo lo lắng.
Để hiểu tại sao, hãy nhớ lại thời thơ ấu của bạn và các môn thể thao đồng đội, dù bạn chơi hay xem ai khác chơi. Bạn có thể nhớ số lượng đáng kể trẻ em bỏ thể thao sớm, chính thức hoặc âm thầm. Hãy nhớ, thể thao dành cho thanh thiếu niên là ngành kinh doanh trị giá 40 tỷ dollar. Nếu trẻ trì trệ hoặc bỏ cuộc, nó không chỉ ảnh hưởng xấu đến tự tin và khả năng phục hồi của trẻ, mà còn ảnh hưởng xấu đến hoạt động kinh doanh. Điều này xảy ra thường xuyên. Nghiên cứu từ Viện Aspen cho thấy “trung bình một đứa trẻ dành chưa đến ba năm cho một môn thể thao, và bỏ cuộc khi mới 11 tuổi, thường do thiếu niềm vui”.
Để tìm hiểu nguyên nhân cốt lõi khiến trẻ rơi vào tình trạng trì trệ, nghiên cứu chung giữa Blue Cross Blue Shield (Hiệp hội/Bảo hiểm Thập tự Xanh và Khiên Xanh) của Kansas City và Kansas City Royals đã hỏi các em về kỷ niệm tồi tệ nhất trong thể thao thời thơ ấu. Câu trả lời có thể khiến bạn bất ngờ. Các em nói đó là chuyến đi về nhà. Bị trói chặt trong xe gia đình, sau trận đấu và không thể trốn thoát, cha mẹ thấy cơ hội tận dụng sức mạnh của phản tư, cái (được xem là) tốt, cho đến khi nó không còn tốt nữa.
Dù bọn trẻ kiệt sức cả tinh thần lẫn thể chất, cha mẹ là nhân tố dẫn dắt quá trình phản tư. Họ đặt câu hỏi như: Con nghĩ tại sao hôm nay con chơi tệ như vậy? Chuyện gì xảy ra ngoài kia?
Với vai trò là nhà lãnh đạo mặc định, cha mẹ tìm kiếm câu trả lời, cụ thể từ quá khứ để khắc phục hiện tại. Ngay khi mục đích hướng tới tương lai, sai lầm lớn hơn, nghiên cứu chỉ ra rằng, bọn trẻ chưa bao giờ được trao cơ hội hay không gian để tự mình suy ngẫm. Nếu bạn nghĩ bài học trên không áp dụng được cho bạn, với tư cách nhà lãnh đạo, sử dụng phản tư với nhóm của mình, hãy suy nghĩ lại.
Thay đổi quan điểm cho phép sức mạnh phản tư được phát huy
Bài học cho thấy sức mạnh và phương thức hiệu quả nhất để khai thác sức mạnh của phản tư. Bước đầu tiên nhiều nhà lãnh đạo thường làm đơn giản là vượt qua chính mình.
Đáng chú ý, trong số ít tổ chức sử dụng phản tư, đa số chọn sử dụng thuật ngữ mang tính miệt thị. Nổi bật nhất trong số đó là phân tích hậu sự. Ý định có thể tốt, nhưng thuật ngữ theo nghĩa đen có nghĩa kiểm tra thứ đã chết để hiểu hơn điều gì đã giết chết nó.
Nghe có vẻ quen thuộc, có lẽ đến lúc bạn cần tự phản tư. Sau khi phản tư, bạn nhận ra suy ngẫm của mình là phản chiếu ngược hoặc suy nghĩ của riêng bạn, bạn có thêm hai động lực nữa. Tuy nhiên, vượt lên tất cả những lý do đó là: phản tư không tốn kém gì mà mang đến cho bạn chính điều bạn tìm kiếm để phát triển mạnh trong thế giới bất ổn, đòi hỏi thích nghi liên tục.
Theo inc.com
