Giữa tháng 7/2025 trên nền tảng diễn đàn cấp cao của Liên Hiệp Quốc về Phát triển Bền vững (HLPF), một sự kiện bên lề quan trọng đã được tổ chức bởi Liên minh Rong biển Toàn cầu (Global Seaweed Coalition) với mục tiêu làm nổi bật vai trò của rong biển trong việc thúc đẩy các Mục tiêu Phát triển Bền vững (SDGs) – đặc biệt là SDG 14 về đại dương và khai thác biển một cách có trách nhiệm.
Tại sự kiện, Nichola Dyer, cố vấn cao cấp của Liên minh Rong biển Toàn cầu, đã chủ trì các cuộc thảo luận xoay quanh cách thức ngành rong biển có thể hỗ trợ các mục tiêu sức khỏe cộng đồng, an ninh thực phẩm, bình đẳng giới và bảo vệ môi trường.
Bà đưa ra lời kêu gọi tạo dựng một “Lực lượng đặc nhiệm rong biển của Liên Hiệp Quốc” (UN Seaweed Task Force), nhằm thúc đẩy hợp tác xuyên biên giới, thiết lập tiêu chuẩn sản xuất và bảo vệ quyền lợi của cộng đồng sản xuất rong biển – từ nông dân đến doanh nghiệp nhỏ – giúp tạo giá trị kinh tế bền vững cho cộng đồng ven biển.
Các đại diện đến từ nhiều quốc gia như Madagascar, Indonesia, Pháp, cũng như các tổ chức toàn cầu như FAO, UNCTAD, UNIDO, Đại học Khoa học Biển Scotland, FAO, đã đưa ra cam kết rõ ràng về hỗ trợ và phát triển chế biến rong.
Trong bản tổng kết, họ khẳng định rằng rong biển không chỉ là thực phẩm hay nguyên liệu công nghiệp – mà còn là công cụ chống ô nhiễm biển, giảm axit hóa và phục hồi đa dạng sinh học đại dương. Một mô hình phát triển kinh tế biển tái sinh, có thể mở ra cơ hội việc làm và nguồn thu bền vững cho hàng triệu lao động ven biển ở các nước đang phát triển.
Sự kiện cũng nhấn mạnh rằng thị trường rong toàn cầu đã tăng trưởng đáng kể trong 20 năm qua – từ khoảng 5 tỷ USD năm 2000 lên tới hơn 17 tỷ USD vào năm 2021 – và ngành này có thể tăng gấp đôi nhằm đạt hơn 1.2 tỷ đô la giá trị xuất khẩu vào năm 2030 nếu được hỗ trợ đúng cách.
Các chủ đề như “Seaweed Breakthrough” – kế hoạch phục hồi các hệ sinh thái rong tự nhiên – hay “Seaweed Pledge” – lời cam kết từ các nhà đầu tư về nguồn gốc rong bền vững – đều được trình bày như những mũi nhọn hành động chiến lược cho ngành ngành rong biển toàn cầu.
Điều này tương đồng với mục tiêu phát triển kinh tế biển Việt Nam: rong biển có tiềm năng lớn để trở thành ngành công nghiệp xanh – từ tạo sinh kế cho cộng đồng ven biển đến cung cấp vật liệu sinh học, thực phẩm bổ sung, và ứng dụng khí hậu.
Sự kiện bên lề HLPF 2025 đã giúp nâng tầm quan điểm: không chỉ là lĩnh vực nhỏ lẻ, rong biển hoàn toàn có thể trở thành mũi nhọn kinh tế xanh của khu vực nếu được quy hoạch, tiêu chuẩn hóa và thúc đẩy với tầm nhìn toàn cầu.
Nguyễn Hồng Trang
