Có những dự án không bắt đầu bằng ngân sách, cũng không bắt đầu bằng một kế hoạch hoàn chỉnh. Chúng bắt đầu bằng một câu hỏi rất đơn giản: “Nếu không làm gì, nơi này sẽ ra sao?”.
Xóm Bướm, một vùng đất thuộc xã Xuân Lũng, Phú Thọ, là nơi như vậy. Nó không phải là điểm đến du lịch, không có tên trong các bản đồ trải nghiệm, cũng không nằm trong bất kỳ chiến lược phát triển nào. Nhưng ở đó vẫn tồn tại một cấu trúc sống ngày càng hiếm: nhà – vườn – ruộng – ao, vận hành như một hệ tự nhiên chưa bị tách rời.
Trên khu đất hơn 4.000 m² nằm sát chân đồi, một ngôi nhà hai tầng nhìn ra thung lũng phía trước. Từ hiên nhà, có thể nhìn xuống những thửa ruộng đang canh tác, một cái ao mới múc còn đang phơi màu, và những dải đất trồng rau, trồng ngô, trồng cà nối nhau thành từng lớp.
Ngôi nhà không giống những căn nhà ống xung quanh. Nó được xây theo kiểu “nhà hộp”, mở và kết nối: phòng khách, bàn ăn và bếp liền nhau. Trong đó có một chi tiết khá lạ với vùng nông thôn — một quầy bar nhỏ, như một dấu hiệu cho thấy nơi này từng được nghĩ đến theo một cách khác.
Nhưng điều quan trọng hơn không nằm ở kiến trúc, mà ở những gì xung quanh nó:
– một ruộng lúa đang cấy;
– một ruộng trồng rau và cà;
– một mảnh đất mới trồng ngô;
– những cây chuối, dứa, mít, hồng xiêm;
– và một cái ao chưa nuôi gì nhưng đã bắt đầu phản chiếu bầu trời.
Không gian này không phải được tạo cho dự án. Nó đã tồn tại trước đó, theo một cách bình thường.
Dự án Xóm Bướm bắt đầu từ cái bình thường đó.
Không có vốn lớn. Không có đội ngũ chuyên nghiệp. Không có mô hình sẵn để sao chép. Chỉ có một ý định ban đầu – thử xem liệu một nơi như vậy có thể được đánh thức mà không bị biến dạng không.
Trong bối cảnh nhiều vùng nông thôn đang bị bỏ trống hoặc bị chuyển đổi theo những cách thiếu kiểm soát, câu hỏi đặt ra không còn là “có nên phát triển không”.
Mà là phát triển thế nào để không đánh mất những gì có sẵn.
Dự án không đưa ra câu trả lời hoàn chỉnh. Nó không hứa hẹn một mô hình thành công. Nó cũng không cố gắng trở thành giải pháp.
Nó chỉ là thử nghiệm.
Một thử nghiệm bắt đầu từ một mảnh đất, một ngôi nhà, và một câu hỏi chưa có lời giải rõ ràng.
VFEJ
