Việc ký kết một thỏa thuận hợp tác khu vực thường được nhìn như một hoạt động đối ngoại. Nhưng với VFEJ năm 2002, sự kiện này đánh dấu một bước chuyển rõ ràng: báo chí môi trường Việt Nam bắt đầu tham gia vào một cấu trúc hợp tác có tổ chức ở cấp khu vực.
Từ tham gia đến thiết lập quan hệ hợp tác
Tại Hội thảo khu vực châu Á – Thái Bình Dương về hợp tác Nam – Nam, VFEJ lần đầu tiên ký kết một văn bản khung hợp tác quốc tế trong lĩnh vực báo chí môi trường. Sự kiện không chỉ mở rộng phạm vi hoạt động, mà còn tạo điều kiện để các nhà báo môi trường Việt Nam tăng cường tiếp xúc, trao đổi và học hỏi kinh nghiệm với đồng nghiệp quốc tế.
Trong khuôn khổ hỗ trợ tài chính của Fredskorpset – tổ chức do Chính phủ Na Uy thành lập năm 2000 – nhiều thỏa thuận hợp tác đã được ký kết giữa các thành viên của APFEJ, hình thành một mạng lưới trao đổi nghề nghiệp giữa các quốc gia trong khu vực.
Hợp tác được thiết kế thành hành động cụ thể
Trong thỏa thuận giữa Việt Nam và Bangladesh, hai bên xác định bốn mục tiêu chính: tăng cường hiểu biết về điều kiện làm việc và bối cảnh môi trường của mỗi quốc gia; chia sẻ và nâng cao kinh nghiệm nghề nghiệp; thiết lập cơ chế trao đổi chính thức; và mở rộng khả năng tiếp cận nguồn hỗ trợ quốc tế.
Các mục tiêu này được cụ thể hóa thành các hoạt động: tổ chức các chuyến thực địa tại hai nước; duy trì trao đổi thông tin định kỳ; xây dựng chuyên mục truyền thông về hoạt động hợp tác; và biên soạn tài liệu tổng kết để phục vụ việc duy trì và mở rộng chương trình.
Dự kiến, nếu được phê duyệt, chương trình sẽ triển khai trong năm 2003 với sự tham gia của 8 thành viên, mỗi bên cử 4 người tham gia các hoạt động thực tế tại địa phương.
Mạng lưới khu vực và khả năng mở rộng hợp tác
Hội thảo cũng cho thấy tiềm năng mở rộng hợp tác trong khu vực, nếu các tổ chức có đủ năng lực triển khai. Điều này đặt VFEJ vào một vị trí mới: cơ hội hợp tác không đến từ bên ngoài, nó phụ thuộc vào khả năng chủ động của chính mạng lưới.
Ở cấp độ ngữ dụng, thông tin về “ký kết hợp tác” không dừng ở một sự kiện, nó phản ánh sự hình thành của một không gian hợp tác nghề nghiệp rộng hơn.
Yêu cầu chuyển đổi từ bên trong tổ chức
Điểm quan trọng của sự kiện nằm ở yêu cầu thay đổi đi kèm. Việc tham gia mạng lưới khu vực đòi hỏi mỗi thành viên chuyển sang trạng thái chủ động hơn trong học hỏi, kết nối và đóng góp.
Sự chuyển đổi này thay đổi cách làm việc, đồng thời thay đổi cách nhìn nhận vai trò của báo chí môi trường trong một bối cảnh liên kết ngày càng chặt chẽ.
Một dấu mốc hội nhập ban đầu
Nhìn lại, sự kiện năm 2002 đây là lần ký kết hợp tác quốc tế đầu tiên của VFEJ. Thời điểm đánh dấu việc tổ chức bắt đầu tham gia vào một mạng lưới khu vực với những cam kết cụ thể và khả năng triển khai thực tế.
NB&MT (tư liệu)
