Với 201 loài thực vật có mạch đã được xác định, trong đó bao gồm hai loài ghi trong Sách Đỏ Việt Nam 2024, Vườn quốc gia Xuân Thuỷ, Ninh Bình, đang cho thấy tiềm năng to lớn của rừng ngập mặn trong việc điểu trị và ứng dụng dược liệu.
Theo Viện Hàn lâm KH&CN Việt Nam, loài Scirpus kimsonensis đang đối diện nguy cơ tuyệt chủng (EN) và loài Lumnitzera littorea thuộc nhóm dễ tổn thương (VU).
Trong không gian chuyển tiếp giữa nước ngọt và mặn, Xuân Thuỷ hiện ra như một vùng đất có độ phong phú thực vật đặc biệt, nhiều loài mang tiềm năng sinh học cao.
Chống vi khuẩn, kháng viêm từ lá cây địa phương
Kết quả hợp tác nghiên cứu giữa Viện Bảo tồn Thiên nhiên Việt Nam và Trung tâm Thực vật Belarus đã mang lại những phát hiện đáng chú ý: chiết xuất lá của 12 loài thực vật địa phương có tác dụng kháng khuẩn đối với vi khuẩn MRSA – tác nhân kháng kháng sinh đang gây lo ngại toàn cầu.
Trong đó, tinh dầu từ Sphagneticola trilobata, Vitex rotundifolia, Vitex trifolia và Annona glabra được đánh giá cao về khả năng ưức chế vi khuẩn. Bên cạnh đó, chiết xuất từ 22 loài khác cũng cho thấy tác dụng chống viêm đáng kể, gợi mở hướng khai thác dược liệu cho y học truyền thống và y dược hiện đại.
Khoa học dẫn đường bảo tồn đất ngập nước
Nghiên cứu đánh giá cao sự cần thiết phải bảo tồn sinh cảnh vùng đất ngập nước trước sự biến đổi khí hậu, xâm nhập mặn và khai thác quá mức. Các đề xuất được nhấn mạnh bao gồm lựa chọn loài trọng thay thế, lưu giữ nguồn gen, và quy hoạch khai thác tài nguyên dựa trên nguyên tắc bền vững.
Không chỉ dừng lại ở các dữ liệu sinh học, dự án còn góp phần đào tạo một thạc sĩ ngành Dược và hai cử nhân Hóa dược. Sự kết hợp giữa Việt Nam và Belarus cũng góp phần thiết lập hệ thống dữ liệu chung và trao đổi chuyên gia khoa học, mở rộng tri thức vì sinh thái khu vực.
Xuân Thuỷ đang được định hình không chỉ như một điểm nóng đa dạng sinh học, mà còn như một phòng thí nghiệm thiên nhiên đối chiếu giữa khoa học, bảo tồn và ứng dụng. Đây cũng là minh chứng cho một cách tiếp cận mới: bảo vệ đa dạng sinh học không chỉ vì tài nguyên địa phương, mà còn vì tương lai khoa học và sức khỏe của chính chúng ta.
PV
