Minh bạch dữ liệu rừng trở thành nền tảng cho các cam kết khí hậu toàn cầu, nhưng không phải quốc gia nào cũng đủ năng lực làm điều đó. Trong hai năm qua, dự án CBIT-Forest II do FAO triển khai với tài trợ của GEF đã hỗ trợ hàng chục quốc gia cải thiện cách thu thập, chia sẻ, và sử dụng dữ liệu rừng; từ xây dựng thể chế, đào tạo kỹ thuật đến mở rộng học trực tuyến, và hợp tác khu vực.
Ấn phẩm mới tổng hợp các kết quả bước đầu cho thấy, khi dữ liệu được chuẩn hóa và minh bạch hơn, các quốc gia không chỉ cải thiện báo cáo theo Hiệp định Paris, mà còn tạo nền tảng vững chắc hơn cho các chính sách ứng phó biến đổi khí hậu.
Trong hai năm qua, thuộc dự án “Xây dựng năng lực toàn cầu để tăng cường tính minh bạch trong lĩnh vực lâm nghiệp (CBIT-Forest): đẩy nhanh xây dựng năng lực, chia sẻ kiến thức, và nâng cao nhận thức”, các quốc gia trên thế giới nỗ lực tăng cường cách thức thu thập, chia sẻ, và sử dụng dữ liệu rừng cho báo cáo về khí hậu. Ấn phẩm mới, CBIT-Forest II: Hai năm dưới góc nhìn số liệu, đánh giá công việc đó trên thực tế diễn ra thế nào.
Ấn phẩm ghi các kết quả ban đầu của giai đoạn thứ hai của dự án CBIT-Forest, do Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên hợp quốc (FAO) dẫn đầu và được Quỹ Môi trường Toàn cầu (GEF) tài trợ. CBIT-Forest II hỗ trợ các nước đang phát triển tăng cường hệ thống dữ liệu liên quan rừng quốc gia phù hợp với khung minh bạch nâng cao của Hiệp định Paris.
Xây dựng năng lực thể chế và kỹ thuật
Trọng tâm cốt lõi của CBIT-Forest II là giúp các quốc gia tăng cường các cơ chế thể chế và kỹ năng kỹ thuật liên quan dữ liệu rừng. Điều này gồm hỗ trợ cải thiện phối hợp giữa các thể chế, làm rõ vai trò và trách nhiệm, và nâng cao nhận thức về tầm quan trọng của dữ liệu rừng với báo cáo về khí hậu. Đồng thời, các quốc gia nhận hỗ trợ kỹ thuật để cải thiện thu thập, phân tích và phổ biến dữ liệu, đảm bảo thông tin về rừng có thể sử dụng nhất quán trong các hệ thống giám sát rừng quốc gia, và các quy trình minh bạch về khí hậu.
Tăng cường năng lực thông qua các sự kiện
Tăng cường năng lực trong khuôn khổ dự án CBIT-Forest II được thực hiện thông qua các trao đổi trực tiếp, và trực tuyến. Hơn 70 sự kiện toàn cầu, khu vực, và quốc gia diễn ra khắp Châu Phi, Châu Á, Mỹ Latinh và Caribe, Trung Á, và Đông Nam Âu, thu hút hơn 6.300 cá nhân tham gia. Các sự kiện kết hợp đào tạo, học hỏi lẫn nhau, và đối thoại kỹ thuật, được thiết kế để khuyến khích tham gia của mọi lứa tuổi và giới tính, với phụ nữ chiếm 42%, và thanh niên chiếm 32%.
Hỗ trợ mạng lưới dữ liệu rừng khu vực
Tăng cường hợp tác khu vực là đặc điểm nổi bật của dự án. Tại Mỹ Latinh và Caribbean, CBIT-Forest II tiếp tục hỗ trợ Mạng lưới Kiểm kê Rừng Quốc gia cho Mỹ Latinh và Caribbean, thu hút 22 quốc gia và năm vùng lãnh thổ thông qua các cuộc họp ủy ban điều hành, trao đổi kỹ thuật, và các sự kiện kiến thức khu vực. Tại Châu Á và Thái Bình Dương, dự án hỗ trợ ra mắt và củng cố mạng lưới kiểm kê rừng quốc gia (NFI) khu vực mới năm 2025, tạo nền tảng hợp tác về phương pháp kiểm kê, tích hợp đa dạng sinh học, và đổi mới trong giám sát rừng.
Trao đổi xuyên khu vực cũng được khuyến khích, gồm những đóng góp từ Mạng lưới Kiểm kê Rừng Quốc gia Châu Âu (ENFIN), giúp kết nối kinh nghiệm, và phương pháp tiếp cận khu vực.
Nâng cao nhận thức và tăng cường khả năng hiển thị
Bên cạnh việc kỹ thuật, CBIT-Forest II đầu tư nâng cao nhận thức và tiếp cận cộng đồng. Một trang web đa ngôn ngữ chuyên dụng ra mắt năm 2024 và được cập nhật thường xuyên với tin tức, sự kiện, và tài nguyên. Nội dung dự án tiếp cận nhiều đối tượng thông qua các nền tảng của FAO và các đối tác, bản tin và mạng xã hội, tạo lưu lượng truy cập, và tham gia ổn định vượt ngoài phạm vi đối tượng kỹ thuật. Khả năng hiển thị cao trên các nền tảng chính sách và kỹ thuật toàn cầu giúp định vị tính minh bạch dữ liệu rừng như thành phần cốt lõi của hành động vì khí hậu.
Đổi mới qua học trực tuyến
Học trực tuyến trở thành kênh chính tiếp cận toàn cầu. Gần 8.800 học viên tham gia các hoạt động học trực tuyến của CBIT-Forest II trong hai năm qua, nhận hơn 1.300 chứng chỉ kỹ thuật số. Các khóa học trực tuyến có hướng dẫn viên và các module tự học gồm các chủ đề như kiểm kê rừng quốc gia, thể chế hóa dữ liệu rừng, và tính minh bạch theo Hiệp định Paris. Ngày càng nhiều trường đại học và các tổ chức lâm nghiệp quốc gia sử dụng khóa học này như một phần của các chương trình đào tạo chính thức.
Tạo và chia sẻ kiến thức
Tạo và chia sẻ kiến thức là trọng tâm của dự án. Hơn 150 sản phẩm kiến thức gồm các ấn phẩm, báo cáo kỹ thuật, video, trang web và tài nguyên học trực tuyến được phát triển hoặc hỗ trợ, và được truy cập hơn 125.000 lần. Các sản phẩm nhằm chuyển kinh nghiệm kỹ thuật thành hướng dẫn thực tiễn, hỗ trợ các quốc gia tăng cường hệ thống giám sát rừng, và liên kết dữ liệu với nhu cầu báo cáo khí hậu.
Ấn phẩm cũng nêu bật các công cụ như công cụ đánh giá hệ thống giám sát rừng quốc gia (NFMS) và hướng dẫn hỗ trợ, cung cấp cho các quốc gia các điểm khởi đầu thực tiễn để đánh giá, và cải thiện hệ thống của họ.
Xây dựng quan hệ đối tác vì minh bạch
CBIT-Forest II tiếp tục thúc đẩy hợp tác thông qua mạng lưới đối tác rộng lớn, liên kết các quốc gia, mạng lưới khu vực, các cơ quan Liên Hợp Quốc, các sáng kiến kỹ thuật và các tổ chức thanh niên, và học thuật. Hợp tác với các nền tảng như Nền tảng Điều phối Toàn cầu CBIT, mạng lưới Đánh giá Tài nguyên Rừng Toàn cầu (FRA) và Sáng kiến Quan sát Rừng Toàn cầu (GFOI) giúp điều phối các nỗ lực, tránh trùng lặp, và tăng cường tiến bộ chung về tính minh bạch dữ liệu rừng.
Các kết quả được nêu trong ấn phẩm “Hai năm dưới góc nhìn số liệu” không đánh dấu điểm kết thúc, mà là điểm giữa, cho thấy xây dựng năng lực bền vững, hợp tác khu vực và truy cập mở vào dữ liệu đang giúp các quốc gia tăng cường hệ thống dữ liệu rừng, nền tảng cho hành động chống biến đổi khí hậu.
Theo fao.org
