Trong thời đại ai cũng có thể đưa tin, chuẩn mực nghề báo đang đối mặt với những thách thức mới từ AI, mạng xã hội và tin giả. Đâu là vai trò của báo chí trong việc giữ vững niềm tin và định hướng thông tin?
Tính độc lập của báo chí đòi hỏi các chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp hoặc nguyên tắc ứng xử, được rút bởi chính các nhà báo chuyên nghiệp có thâm niên và kinh nghiệm. Các tiêu chí chung của các chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp sau ở bất kỳ đâu trên thế giới, đều quy về các nguyên tắc cốt lõi sau đây:
Tính trung thực
Luôn luôn cố gắng tìm sự thật và không bao giờ bịa đặt dựng chuyện, dẫu chỉ thêm thắt cho màu sắc của câu chuyện thêm phần thú vị hơn. Không bao giờ giấu bớt chi tiết của câu chuyện trừ phi các chi tiết sẽ làm hại ai đó, ví dụ như nạn nhận của tội ác hoặc có khả năng làm tổn thương đến trẻ nhỏ. Đừng diễn tả, trình bày công việc của người khác như thể nó là công việc của chính bạn. Mặt khác, trong lĩnh vực báo hình và báo nói bạn cần phải chú thích rõ ràng khi sử dụng lại thông tin và sao chép công việc của cá nhân khác.
Tính chính xác
Đưa tin các sự kiện bạn chứng kiến hoặc có thể được trích dẫn từ nguồn nào đó, có thể là tài liệu được nhiều cá nhân biết đến, nhưng cũng có thể là của một cá nhân hoặc từ báo cáo nào đó. Sử dụng nguồn dẫn càng nhiều càng tốt và tránh dùng nguồn dẫn không rõ ràng hoặc nặc danh, ngoại trừ vài trường hợp ngoại lệ. Sớm hiệu đính khi xuất hiện sai sót càng sớm càng tốt.
Tính khách quan, công bằng và ngay thẳng
Đề cập đến mọi góc cạnh của vấn đề trong câu chuyện của bạn. Để cho các cá nhân bị phê bình hoặc bị cáo thiếu chính xác có quyền phản hồi, trả lời. Trong đưa tin, chỉ nêusự kiện sự việc mà không lồng thêm quan điểm của cá nhân bạn hay các khuynh hướng chính trị hoặc cũng không để ai đó có ảnh hưởng quá mức tới bạn, trừ khi được cho phù hợp. Xác định rõ ràng tin tức từ các ý kiến cũng như xác định rõ tin tức và ý kiến từ các lời quảng cáo.
Có trách nhiệm với công chúng
Đảm bảo tính độc lập của chính bạn ở mọi nơi, mọi lúc, chỉ bị chi phối bởi đạo đức nghề báo của chính bạn vàcác nguyên tắc biên tập của cơ quan báo bạn. Làm rõ quan hệ của bạn với cá nhân hoặc cơ quan tổ chức bạn viết , làm rõ liên hệ giữa công việc của cơ quan báo bạn với các đề tài bạn đang chuyển tải. Đừng bao giờ chấp nhận viết chỉ vì được trả tiền hoặc được biếu xén quà cáp.
Hạn chế gây tổn thương
Tôn trọng đời tư của đối tượng phản ánh, đặc biệt là trẻ em. Bảo vệ nguồn tin và cá nhân cung cấp thông tin cho bạn, đừng đi sâu quá nhiều các chi tiết vụn vặt có thể làm tổn hại danh tiếng. Hãy chứng tỏ tế nhị, tôn trọng độc giả vốn đa dạng. Kiềm chế các thông điệp và nội dung xấu gây kích động bạo lực và xung đột. Hãy biết nhạy cảm khi phỏng vấn nạn nhân hoặc có chuyện đau buồn, tránh những gì động chạm gây tổn thương và đau buồn cho ai đó.
Đối xử với cá nhân bị cáo buộc phạm tội như bình thường cho đến khi chứng minh họ thực sự phạm tội.
(Bài đăng lần đầu trên website VFEJ trước năm 2015.
Nội dung đăng lại trên website mới của VFEJ nhằm mục đích lưu trữ và bảo tồn dữ liệu hoạt động của tổ chức.)
