Nhiều quốc gia ban hành luật và tăng đầu tư cho bảo vệ môi trường, nhưng kết quả hạn chế do các chính sách chồng chéo, thậm chí triệt tiêu nhau. Trong bối cảnh khủng hoảng khí hậu, suy giảm đa dạng sinh học và ô nhiễm ngày càng nghiêm trọng, vấn đề không nằm ở có thêm chính sách, mà là các chính sách có đang cùng hướng hay không.
Cách tiếp cận nhất quán chính sách do Quỹ Môi trường Toàn cầu (GEF) thúc đẩy, được xem là chìa khóa giải bài toán, thông qua kết nối các quyết định liên ngành và đồng bộ mục tiêu phát triển, môi trường, hướng tới thay đổi mang tính hệ thống, và lâu dài.
Cách thức GEF thúc đẩy các phương pháp tiếp cận toàn diện của chính phủ và điều chỉnh quy trình chính sách quốc gia và quốc tế để tạo khác biệt lâu dài.
Ban hành luật, chính sách, thành lập các cơ quan, và thể chế để bảo vệ thiên nhiên, và đảo ngược các xu hướng môi trường hiện tại chỉ có thể đạt được hiệu quả nhất định nếu các hoạt động gây hại cho hệ sinh thái vẫn được thực hiện đồng thời. Thiếu nhất quán, mâu thuẫn trong các chính sách công và quản trị đang góp phần vào khủng hoảng toàn cầu kép về mất đa dạng sinh học, biến đổi khí hậu, và ô nhiễm, cản trở sinh kế cá nhân, phát triển kinh tế, tiến bộ quốc gia, và ổn định môi trường toàn cầu.
“Quản trị tích cực với thiên nhiên” là khuôn khổ thể chế có thể giúp thế giới chuyển từ hành trình tiêu cực với thiên nhiên sang hành trình tích cực với thiên nhiên. Để đạt điều này, cần có thay đổi mô hình hướng tới nhất quán chính sách cao hơn ở mọi cấp chính quyền và ra quyết định, đảm bảo các hành động chính sách trên mọi cơ quan và bộ phận chính phủ hỗ trợ lẫn nhau và thúc đẩy tiến bộ hướng tới các mục tiêu chung.
Nếu thiếu nhất quán chính sách, sẽ có trở ngại trong đạt mục tiêu và chỉ tiêu môi trường năm 2030 do kìm hãm từ các hoạt động gây hại cho môi trường.
Đây là lý do Quỹ Môi trường Toàn cầu (GEF) hợp tác với các quốc gia để đưa nhất quán chính sách vào các quy trình chính sách quốc tế và quốc gia như cơ chế quan trọng để đảo ngược các xu hướng môi trường hiện tại và đạt các mục tiêu tích cực đối với thiên nhiên. Các nỗ lực tạo lợi ích môi trường này, phù hợp với các ưu tiên quốc gia và mục tiêu môi trường quốc tế, nhằm hỗ trợ thay đổi tích cực lâu dài trên quy mô lớn hơn nhiều thông qua cái gọi là phương pháp tiếp cận toàn diện của chính phủ.
Với GEF, đây không phải phương pháp hoàn toàn mới, nhất quán chính sách được đề cập trong các chương trình của chúng tôi theo nhiều cách khác nhau kể từ khi thành lập. Trong chu kỳ tài trợ hiện tại (GEF-8), nhất quán chính sách được tích hợp rõ như ưu tiên xuyên suốt qua nhiều sáng kiến khác nhau. Nhìn về bốn năm tới, chương trình GEF-9 sẽ dựa trên các phương pháp tiếp cận toàn diện của chính phủ nhằm thúc đẩy nhất quán chính sách và cho phép tích hợp liên ngành để mang lợi ích môi trường.
Sáng kiến hàng đầu trong các nỗ lực này cho đến nay là Cửa sổ Cạnh tranh STAR (STAR Competitive Window), hỗ trợ các dự án nhằm tăng cường nhất quán chính sách quốc gia ở một số quốc gia nhận tài trợ lớn nhất của GEF. Bốn dự án trong khuôn khổ chương trình tài trợ này, với tổng kinh phí khoảng 32 triệu USD, được phê duyệt gần đây. Các sáng kiến nhằm đạt nhiều mục tiêu khác nhau, chẳng hạn, thiết lập khuôn khổ dữ liệu thống nhất để hỗ trợ ra quyết định, cải cách cơ cấu khuyến khích của các quỹ phát triển để phù hợp với các mục tiêu bền vững, xây dựng các chính sách quốc gia và tăng cường các cơ chế phối hợp để quản lý các không gian sinh thái trọng yếu.
Ngoài nguồn tài trợ này, các sáng kiến khác của GEF cũng đang thúc đẩy nhất quán chính sách. Một dự án đang triển khai, “Nhất quán Chính sách vì Lợi ích Môi trường”, hợp tác với các thành viên lập pháp tại Colombia, Mông Cổ, và Zambia để thúc đẩy các khung pháp lý nhất quán ở tất cả các cấp chính quyền và điều chỉnh nguồn lực tài chính. Tương tự, dự án “Đẩy nhanh Quá trình Chuyển đổi Trợ cấp và Ưu đãi” (ARTSI) phát triển cơ chế tài trợ đổi mới để hỗ trợ cải cách ưu đãi và sẽ thí điểm các dự án quốc gia.
Vấn đề không nằm ở có thêm chính sách, mà là các chính sách có đang cùng hướng hay không
Ngoài lập chương trình, cách tiếp cận toàn diện của chính phủ và nhất quán chính sách là các thành phần quan trọng trong Chiến lược Hợp tác Quốc gia của GEF, khuôn khổ chúng tôi sử dụng để tương tác với các bên liên quan trong nước. Ví dụ, thành lập các Ủy ban Chỉ đạo Quốc gia của GEF, tập hợp các bộ và các bên liên quan chủ chốt để thúc đẩy ra quyết định, có nguồn lực của GE tham gia, và tăng cường phối hợp liên ngành. Một số quốc gia nhận tài trợ của GEF duy trì các Ủy ban Chỉ đạo Quốc gia mẫu mực, lâu dài, và các ủy ban mới đang được phát triển. Tương tự, tham gia liên tục của GEF vào các nền tảng do quốc gia dẫn đầu đang giúp tích hợp hơn nữa nguồn tài trợ của chúng tôi vào các nỗ lực phát triển quốc gia rộng lớn hơn và tăng cường phối hợp giữa các tác nhân phát triển, đồng thời, giảm thiểu đánh đổi.
Dự kiến, các hoạt động chia sẻ kiến thức và học tập sẽ tạo thêm nhiều cơ hội thúc đẩy cách tiếp cận toàn diện của chính phủ trong khuôn khổ quan hệ đối tác GEF, dựa trên nỗ lực đạt được cho đến nay, gồm hội nghị cấp cao trong Hội nghị Các bên về Đa dạng Sinh học gần đây nhất tại Colombia, tập trung CBD COP16, quy tụ các nhà hoạch định chính sách, các bên liên quan, và các chuyên gia để thảo luận cách thức thực tiễn và các khuyến nghị nhằm đạt Mục tiêu 18 của Khung Đa dạng Sinh học Toàn cầu Côn Minh-Montreal cũng như các sản phẩm tri thức thiết lập nguyên tắc hướng dẫn cho Quản trị Tích cực với Thiên nhiên.
Rõ ràng các tiếp cận toàn diện của chính phủ và nhất quán chính sách không chỉ là khái niệm – chúng có thể là xúc tác cho thay đổi mang tính hệ thống, và lâu dài. Bằng cách lồng ghép những điều này vào các chương trình, chiến lược và quan hệ đối tác, GEF đang giúp các quốc gia tìm giải pháp thiết thực, mang tính chuyển đổi cho quản trị tích cực với thiên nhiên và tương lai tích cực với thiên nhiên.
Theo thegef.org
