\
Giai đoạn 2009–2010 đánh dấu một bước phát triển quan trọng của Diễn đàn các Nhà báo Môi trường Việt Nam trong việc tham gia và thúc đẩy mạng lưới hợp tác báo chí môi trường khu vực thông qua Chương trình trao đổi Nam – Nam do Fredskorpset tài trợ.
Các hoạt động trong giai đoạn này không chỉ dừng lại ở trao đổi nhân sự, mà còn góp phần hình thành một không gian học hỏi chung giữa các nhà báo và tổ chức truyền thông môi trường tại Đông Nam Á.
Hà Nội – điểm kết nối mạng lưới khu vực
Cuối tháng 11/2009, cuộc họp mạng lưới Fredskorpset tiểu vùng lần thứ năm đã diễn ra tại Hà Nội, với sự tham gia của các tổ chức và tình nguyện viên đến từ Campuchia, Lào, Thái Lan và Việt Nam.
Trong hai ngày làm việc, các bên tập trung:
- Đánh giá các hoạt động trao đổi đã triển khai
- Chia sẻ kinh nghiệm tác nghiệp và hợp tác
- Thảo luận những thách thức trong truyền thông môi trường
- Xây dựng kế hoạch cho giai đoạn tiếp theo
Thời điểm này, Việt Nam có tám tổ chức tham gia chương trình, trong đó VFEJ là một trong những đối tác tích cực, đóng vai trò kết nối trong lĩnh vực báo chí môi trường.
Mở rộng hợp tác: từ Hà Nội đến Bắc Kinh
Tháng 12/2009, lãnh đạo VFEJ tham dự cuộc họp giai đoạn II của dự án Fredskorpset tại Bắc Kinh (Trung Quốc), cùng các đối tác khu vực như Diễn đàn Nhà báo Môi trường Trung Quốc (CFEJ), Thời báo Vientiane (Lào) và đại diện từ Thái Lan.
Đoàn do nhà văn Nguyễn Bắc Sơn – Phó Chủ tịch VFEJ – dẫn đầu.
Cuộc họp tập trung xây dựng kế hoạch hợp tác cho giai đoạn 2010–2011, hướng tới việc:
- Duy trì chương trình trao đổi phóng viên
- Tăng cường phối hợp nội dung giữa các tổ chức báo chí
- Tiến tới ký kết các thỏa thuận hợp tác chính thức
Đây là bước chuyển từ trao đổi riêng lẻ sang hợp tác có cấu trúc trong mạng lưới báo chí môi trường khu vực.
Tình nguyện viên quốc tế: dòng chảy hai chiều của tri thức báo chí
Tháng 4/2010, VFEJ tiếp nhận hai tình nguyện viên quốc tế trong khuôn khổ giai đoạn II của dự án:
- Phoonsab Thevongsa (Lào), phóng viên Thời báo Vientiane
- Wen Wen (Trung Quốc), phóng viên Báo Môi trường Trung Quốc
Cuộc gặp mặt đầu tiên tại Hà Nội không chỉ mang tính nghi thức, mà mở ra một giai đoạn làm việc kéo dài gần một năm, trong đó các tình nguyện viên tham gia trực tiếp vào hoạt động báo chí môi trường tại Việt Nam.
Mô hình này cho thấy một hướng đi đáng chú ý:
trao đổi không chỉ là “đi và đến”, mà là cùng làm việc và cùng sản xuất nội dung.
Không gian chia sẻ nghề: từ kinh nghiệm đến phương pháp
Ngày 29/4/2010, VFEJ tổ chức buổi gặp mặt và chia sẻ báo chí tại Hà Nội, với sự tham gia của các tình nguyện viên quốc tế, phóng viên trong nước và các nhà khoa học.
Tại đây, các bên cùng trao đổi:
- Cách lựa chọn đề tài môi trường
- Phương pháp tiếp cận và khai thác thông tin
- Kinh nghiệm chuyển hóa dữ liệu khoa học thành tác phẩm báo chí
Hoạt động này góp phần hình thành một cộng đồng thực hành, nơi các nhà báo không chỉ chia sẻ thông tin, mà còn chia sẻ cách làm báo môi trường trong bối cảnh đa quốc gia.
Từ báo chí đến hành động cộng đồng
Cùng năm 2010, VFEJ tham gia hỗ trợ “Hành trình đạp xe hữu nghị thanh niên Việt – Trung”, một hoạt động kết nối thanh niên hai nước thông qua thông điệp bảo vệ môi trường.
Hành trình kéo dài 10 ngày, từ Hà Nội đến Nam Ninh, với sự tham gia của 20 sinh viên Việt Nam và Trung Quốc, vượt quãng đường gần 1.000 km.
Không chỉ là một sự kiện giao lưu, hành trình còn bao gồm:
- Thăm các khu bảo tồn thiên nhiên
- Giao lưu với chủ đề môi trường
- Truyền thông cộng đồng về bảo vệ không khí và hệ sinh thái
Sự tham gia của VFEJ cho thấy vai trò mở rộng của báo chí môi trường:
từ phản ánh sang đồng hành và kích hoạt hành động xã hội.
Một mạng lưới đang hình thành
Nhìn lại, chuỗi hoạt động với Fredskorpset đã giúp VFEJ từng bước định hình vai trò trong khu vực:
- Là đầu mối kết nối giữa các tổ chức báo chí môi trường
- Là không gian đào tạo và trao đổi nghề nghiệp
- Và là cầu nối giữa báo chí và các sáng kiến cộng đồng
Những nền tảng này không chỉ có ý nghĩa trong giai đoạn 2009–2010, mà còn đặt cơ sở cho cách tiếp cận xuyên biên giới của báo chí môi trường Việt Nam trong các năm sau.
VFEJ (biên tập từ tư liệu lưu trữ)
