Trước những phản ánh của cử tri Bình Định và Khánh Hòa về quy định kích thước khai thác cá ngừ vằn, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Lê Minh Hoan đã có phản hồi chính thức, khẳng định việc sửa đổi quy định sẽ hoàn thành vào tháng 4 năm 2025.
Vướng mắc từ thực tiễn khai thác
Cử tri tỉnh Bình Định và Khánh Hòa đã gửi kiến nghị tới Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn, đề nghị xem xét lại quy định về kích thước khai thác cá ngừ vằn.
Cụ thể, cử tri Bình Định cho rằng quy định yêu cầu chiều dài cá ngừ vằn phải đạt ít nhất 500mm là không thực tế, vì hầu hết cá ngừ vằn khai thác ở vùng biển Việt Nam có kích thước chỉ từ 300 – 350mm.
Loài cá này còn di cư qua nhiều vùng biển khác nhau, không chỉ giới hạn tại Việt Nam. Cử tri cũng phản ánh rằng nhiều tàu cá hiện nay phải nằm bờ vì sản phẩm không đạt kích cỡ quy định, khiến ngư dân chịu thiệt hại lớn, giá bán giảm tới 30%.
Tình hình này cũng đặt ra mối lo ngại về sự suy giảm của ngành thủy sản, cũng như ảnh hưởng đến công tác bảo vệ chủ quyền biển đảo của Tổ quốc. Việc một bộ phận ngư dân không thể tiếp tục đi biển có thể dẫn đến thiếu hụt nguyên liệu cho sản xuất và xuất khẩu trong tương lai.
Từ chính sách quốc tế đến thực tiễn Việt Nam
Lý do cử tri đưa ra là hiện tại chưa có quốc gia nào, kể cả các cường quốc về thủy sản như EU, Mỹ, Úc, hay các tổ chức nghề cá quốc tế như WCPFC (Ủy ban Nghề cá Trung Tây Thái Bình Dương) quy định kích thước khai thác tối thiểu đối với cá ngừ vằn.
Thậm chí, các tàu cá của EU vẫn đánh bắt cá ngừ vằn với kích thước dưới 1kg mà không gặp phải bất kỳ quy định hạn chế nào. Cử tri đề nghị Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn nên nghiên cứu điều chỉnh Nghị định 37-2024 cho phù hợp với thực tế.
Quy định mới: Mục tiêu bảo vệ nguồn lợi thủy sản
Bộ trưởng Lê Minh Hoan cho biết, sự suy giảm nghiêm trọng về nguồn lợi thủy sản ở Việt Nam trong những năm qua đã buộc Chính phủ phải đưa ra các quy định về kích thước khai thác nhằm bảo vệ nguồn lợi thủy sản bền vững. Quy định này được đưa ra không chỉ nhằm đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế mà còn bảo vệ và duy trì nguồn tài nguyên biển quốc gia.
Tuy nhiên, Bộ trưởng thừa nhận rằng đây là lần đầu tiên quy định về kích thước khai thác đối với loài cá ngừ vằn được áp dụng theo Luật Thủy sản 2017, nên trong quá trình triển khai đã gặp phải không ít khó khăn, đặc biệt là với thói quen khai thác truyền thống của ngư dân.
Hầu hết ngư dân vẫn tiếp tục khai thác cá non và chưa kịp thích nghi với những thay đổi về quy định mới.
Do đó, Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn đang nghiên cứu các biện pháp để điều chỉnh, bảo đảm không gây ảnh hưởng tiêu cực đến ngư dân, đồng thời vẫn giữ được mục tiêu bảo vệ nguồn lợi thủy sản.
Kế hoạch sửa đổi: Gỡ khó khăn cho ngư dân
Bộ trưởng Lê Minh Hoan cho biết, để giải quyết các khó khăn trong thực tiễn, Bộ đang tiến hành báo cáo và kiến nghị Thủ tướng Chính phủ về việc xây dựng Nghị định sửa đổi theo thủ tục rút gọn.
Mục tiêu là nhanh chóng tháo gỡ các vướng mắc cho ngư dân và các doanh nghiệp thủy sản. Việc ban hành Nghị định sửa đổi bổ sung dự kiến sẽ được hoàn thành vào tháng 4-2025.
Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn khẳng định, dù có những điều chỉnh cần thiết, nhưng quy định về kích thước tối thiểu đối với cá ngừ vằn vẫn cần thiết để bảo vệ nguồn lợi thủy sản quốc gia, đồng thời đảm bảo phù hợp với các yêu cầu của Ủy ban Châu Âu (EC) và các tiêu chuẩn quốc tế về nghề cá.
Bộ cam kết sẽ tiếp tục lắng nghe và giải quyết các kiến nghị của ngư dân để duy trì một nền thủy sản bền vững, vừa bảo vệ được nguồn lợi biển, vừa tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động khai thác thủy sản truyền thống của ngư dân Việt Nam.
Hoàng Nguyên
