Kinh doanh của sự hủy diệt (Kỳ 2) 19/12/2016, 10:10:00 PM (GMT+7)

(vfej.vn) - Rất ít người sẽ liên tưởng đường chân trời mang tính biểu tượng của Tokyo với các khu rừng nhiệt đới gồ ghề của Malaysia, nhưng sự nổi lên của một nước đúng là đang được xây dựng trên sự sụp đổ của nước khác. Các công trường xây dựng lớn trên toàn thành phố chứa đựng những gì còn lại của một trong những khu rừng nhiệt đới bị đe dọa nhất trên thế giới.

>>> Xung đột giữa hai thế giới (Kỳ 1)
>>> Sự bùng nổ buôn bán với Nhật Bản (Kỳ 3)


Một nhà máy ván ép ở Bintulu, Sarawak, thuộc sở hữu của Shin Yang

Đất nhượng dành cho khai thác gỗ lớn nhất của họ đặt ngay trong trái tim của Borneo, một sáng kiến bảo tồn xuyên biên giới giữa Malaysia, Indonesia và Brunei, bao gồm một số khu vực cuối rừng nhiệt đới còn nguyên vẹn của Sarawak.

Trong trái tim của Borneo, Shin Yang đang tàn phá các khu rừng nhiệt đới nguyên sinh, tương đương diện tích hơn bốn mươi sân bóng đá một ngày, trong một khu vực được chính phủ Sarawak đề xuất làm công viên quốc gia.

Gần đó, Samling đang nhanh chóng mở rộng khai thác tàn phá các khu rừng được Penan tuyên bố, và dường như gần đây đã xâm nhập vào một công viên quốc gia hiện có.

Một cái nhìn sâu hơn về hoạt động của các công ty này sử dụng hình ảnh vệ tinh có độ phân giải cao đặt ra câu hỏi về sự tuân thủ các luật rừng của Sarawak, đặc biệt là trong các báo cáo trước đây ghi lại các hoạt động bất hợp pháp.

Không có công ty nào đáp lại đề nghị của Tổ chức Chứng cứ Toàn cầu (Global Witness) đối với lời bình luận về những cáo buộc này, mặc dù Samling trong quá khứ đã bác bỏ những cáo buộc về khai thác gỗ bất hợp pháp.

Mansion của Ling Chiong Ho, chủ sở hữu của Công ty Khai thác Gỗ Shin Yang


Những người bảo vệ rừng

Từ những năm 1990, các máy kéo Caterpillar cào vào đất Penan mà không cần sự cho phép của họ.

Những người Penan có thể là những cư dân lâu đời nhất của rừng nhiệt đới, nhưng sự phản đối của họ đối với việc khai thác gỗ khến họ trở thành một cái gai đối với ngành công nghiệp khai thác gỗ và các đồng minh trong chính phủ.

Chính phủ Sarawak từ chối công nhận quyền của họ đối với những vùng đất truyền thống, được ghi nhận trong pháp luật nhà nước và hiến pháp Malaysia. Thay vào đó, cựu Bộ trưởng Taib phân phát nhỏ giọt các giấy phép gỗ bao phủ các khu vực rộng lớn của rừng nhiệt đới cho các công ty khai thác trụ sở chính tại các thành phố xa xôi.

Thomas và cộng đồng của anh ấy tham gia vào cuộc đấu tranh chống lại sự xâm lấn của Samling vào các khu rừng của họ. May nhất, các cuộc biểu tình của họ được chính phủ đáp ứng với sự thờ ơ, tồi tệ nhất là những cuộc đàn áp bạo lực và bị còng tay.

Tôi bị vào tù vì đã cố gắng bảo vệ rừng và lãnh thổ của chúng tôi " Thomas Pelutan, nói vào tháng 4/2014

Năm 1998, đại diện của Long Sepigen, láng giềng Long Kerong, và hai cộng đồng Penan khác ở Sarawak đệ trình một trường hợp ra tòa chống lại Samling và chính phủ Sarawak qua việc cấp giấy phép gỗ bao gồm 55.000 ha rừng mà họ tuyên bố là của họ.

Cư dân Penan phong tỏa một con đường khai thác gỗ (Ảnh: Bruno Manser Fonds)



Trưởng làng của Long Kerong, Kelesau Na'an, người mở đầu trường hợp này và là một nhà phê bình thẳng thắn về khai thác gỗ trong lãnh thổ Penan, mất tích năm 2007 trong một chuyến đi kiểm tra bẫy của mình như thường lệ. Hài cốt của ông được tìm thấy hai tháng sau đó, và các thành viên trong cộng đồng của ông cáo buộc ông bị sát hại vì phản đối khai thác gỗ. Trường hợp này không bao giờ được chính phủ điều tra đúng đắn.

Mười sáu năm sau khi nộp đơn kiện đất đai, gia đình Kelesau và bốn cộng đồng vẫn đang chờ một quyết định. Cộng đồng láng giềng Penan cũng quay sang tòa án để bảo vệ vùng đất truyền thống của họ khỏi sự xâm lấn của những người khai thác gỗ

Năm 2012, các nhà lãnh đạo của 18 cộng đồng Penan đưa ra một đề nghị đối với 163.000 ha Công viên Hòa Bình Penan, để bảo vệ rừng của họ và thúc đẩy các hình thức phát triển kinh tế và xã hội hơn là khai thác gỗ quy mô lớn.

Các cộng đồng bản địa trên Sarawak đã đệ trình hơn một trăm trường hợp ra tòa, kiện chính phủ và các công ty xâm lấn vào vùng đất của tổ tiên họ. Khai thác gỗ và giải phóng mặt bằng thường vẫn tiếp tục trong khi vụ việc đang chờ giải quyết, có nghĩa là chiến thắng pháp lý của cộng đồng thường đến quá muộn để cứu rừng của họ.
Hà Chi (Theo globalwitness.org)
Cơ quan chủ quản: Diễn đàn các Nhà báo Môi trường Việt Nam
Địa chỉ: Số 22/A2, Ngõ 49, Phố Linh Lang, Phường Cống Vị, Quận Ba Đình, TP Hà Nội
Địện thoại: (84-4)37628933 - Fax: (84-4)37628933 - Email: vfej.office@yahoo.com
GPXB: Số 513/GP-BC cấp ngày 22/11/2007